Aqua Aerobic
Program merytoryczny aqua aerobicu
Wstęp
Woda jest ograniczonym środowiskiem, do którego człowiek musi się przystosować, aby wykonać w nim specjalne zadanie, jakim jest umiejętność pływania bądź wykonywania określonych aktów ruchowych w wodzie. Jest rzeczą oczywistą, że początkowe lekcje-zadania, będą obejmowały znacznie większy zakres ćwiczeń pozwalających na poznanie tego specyficznego i nienaturalnego dla człowieka środowiska, niż lekcje późniejsze, kiedy proces przystosowania zejdzie na dalszy plan. W szczególności dotyczyć to będzie osób nieposiadających podstawowej umiejętności pływania, a chcących korzystać z dobrodziejstwa, jakie daje ruch w środowisku wodnym. Zawsze jednak należy pamiętać o odpowiednim stopniu przygotowania do zadań w wodzie, jako elemencie podstawowym, dającym gwarancje postępów i radości z korzystania z ćwiczeń w wodzie. Wychodząc z założenia, że sukces dydaktyczny zależy od stopnia przygotowania, czyli gotowości do wykonywania ćwiczenia, należy uznać, że oswojenie z wodą jest rzeczą nadrzędną i pozwala adeptowi na wykonywanie zadań ruchowych bez wystąpienia zakłóceń w funkcjonowaniu podstawowych procesów czynnościowych pochodzenia fizjologicznego i psychomotorycznego. Dlatego też instruktor powinien dbać o to, aby z jednej strony ćwiczący był na tyle oswojony z wodą żeby wykonał zadane mu ćwiczenie, z drugiej zaś, by zadanie ruchowe nie przerastało możliwości ucznia. Aby zapewnić taką harmonijność, skracając równocześnie do minimum wstępny, statyczny charakter ćwiczeń w wodzie, instruktor powinien dokładnie znać proces adaptacji człowieka w tym środowisku.
Planowanie zajęć
Planując zajęcia instruktor powinien brać pod uwagę:
- Różnice indywidualne w wodzie
- Reakcje na każde ćwiczenia
- Zachowanie równowagi (zależne od cech indywidualnych-pływalności, gęstości).
- Zwiększanie oporów i znaczne obniżanie mięśni oddechowych, mogących powodować spłycenie oddechu. Należy zwrócić wtedy uwagę na konieczność oddychania przeponowego, ułatwiającego pokonywanie oporów oddechowych.
- Zachowanie czujności wobec leków i obaw związanych z niespecyficznym zachowaniem ciała w wodzie, należy wytłumaczyć to, jako normalną reakcję organizmu w niesprzyjającym człowiekowi środowisku.
- Pamiętanie o synchronizacji ciała podczas wznosów ramion, kiedy ciało się podnosi w górę i upustów, kiedy opada.
- Zachowanie komfortu cieplnego, znaczne oziębienie nie jest przyjemne, obniża sprawność.
Muzyka
Powinna być wyrazista, adekwatna do danego ćwiczenia. Uwzględnić należy jednak fakt, że wykonanie ćwiczenia nie zawsze będzie możliwe w rytmie muzyki. Spowodowane jest to różnicami w budowie ciała, umiejętnościach, szybkością ruchu. Tworzenie choreografii jest, więc niepotrzebnym zbytkiem. Zalecana jest zmienność tempa i nastroju muzyki. Zalecane tempo może się mieścić w przedziale od 110-160 BPM, rozpoczynając dłuższymi utworami, poprzez krótkie dostosowane do tzw. Tempówek. Muzyka powinna być nagrana na jednym nośniku, aby uniknąć przestojów.
Prowadzenie zajęć w wodzie o różnej głębokości
- Ćwiczenia podstawowe w wodzie płytkiej:
- Jogging
- Kicking
- Rocking
- Jumping
- Scissors
- Ćwiczenia podstawowe w wodzie głębokiej:
- Jogging
- Kicking
- Scissors
- Bicycling
- Tilting
Główna zasada zajęć aqua to S.W.E.A.T:
- S – speed & surface
- W – working positions (poziomo, pionowo)
- E – enlarge; mały ruch -> duży ruch -> mały ruch
- A – around-the-body
- T – travel
Elementy wykorzystywane w czasie ćwiczeń aqua aerobicu
Opór
Ćwicząc na ziemi pokonujemy siłę grawitacji w trakcie wykonywania ruchów do góry. Praca na ziemi polega na odpowiednim dopasowaniu siły lub szybkości ruchu mięśni bez rozpatrywania oporu powietrza i jego oddziaływania na nasze ciało. W wodzie intensywność ćwiczeń wzrasta gdyż każdy ruch w dół musi przeciwstawić się sile wyporności, która wypycha nasze ciało ku górze. Ciało zachowuje się różnie i będzie albo tonęło albo dryfowało lub też zachowa się neutralnie i będzie utrzymywało się na wodzie w zależności od procentowej ilości tłuszczu i jego rozłożenia w ciele. Siła wyporności będzie zwiększała się wraz z głębokością wody, dlatego też w wodzie każdy ruch jest bezpośrednio związany z oporem wody.
Balans
Na ziemi środek grawitacji znajduję się w okolicy miednicy, gdzie kości wykazują znaczna gęstość. Ponadto zachowanie stabilnych punktów podporu stwarza komfortowe warunki do zachowanie równowagi i jest bardzo dobrym punktem wyjściowym dla każdego aktu ruchowego. W wodzie zachowanie równowagi może być trudne, zwłaszcza, gdy nie mamy punktu podporu ( np. nie stoimy na dnie). Woda, w zależności od stopnia pływalności wypiera ciało ku górze, prądy wody, siły inercji oddziaływają na ciało powodując uczucie dryfowania. Aby utrzymać równowagę ciała w wodzie, niezbędne jest wykonywanie określonych ruchów ramion lub nóg. Środek ciężkości przenosi się wyżej i znajduję się pomiędzy miednicą i poziomem płuc. Na wzrost sił oporu ma wpływ powierzchnią, jaka jest używana w danym ruchu. Im obszerniejsze ruchy wykonywane na większej powierzchni, tym większą siłę należy włożyć w pokonanie oporów.
Grawitacja
Na ziemi podskoki są ćwiczeniami dynamicznymi zwiększającymi intensywność zajęć, gdyż pokonują siły grawitacji, w wodzie intensywność tego typu ćwiczeń jest znikoma. Pokonanie siły grawitacyjnej równoważonej w znacznej mierze przez siły wyporu, nie nastręcza wielkich kłopotów i nie wymaga użycia znacznych sił. Głębokość ma istotny wpływ na dynamikę ruchu. Inną dynamikę ruchu podczas wyskoków otrzymamy w wodzie płytkiej a inną w wodzie głębokiej, z tej prostej przyczyny, że w wodzie płytkiej mniejszą wartość mają siły wyporu i nie są zbyt wielką przeciwwagą do siły ciążenia.
Szybkość
Na ziemi szybkość naszego ruchu zależy od szybkości ruchu nóg bez większego znaczenia czy ramiona są w ruchu. W wodzie ramiona mają istotny wpływ na poruszanie się np. przy ruchu ramion wprzód ciało łatwiej kieruje się do tyłu, a gdy wykonamy rękoma ruch w tył i ciało chcemy poruszyć w tył opór będzie większy i ćwiczenia trudniejsze.
Siła
Na ziemi, przy każdym ćwiczeniu musimy użyć pewnej siły by podnieść się w górę lub unieść rękę. W wodzie konieczne jest użycie siły do najlżejszego nawet ćwiczenia. Utrzymywanie ćwiczenia w zadanym tempie wiąże się ze znaczną pracą mięśniową w porównaniu do tożsamego wysiłku na ladzie. W takiej sytuacji ćwiczenia są zdecydowanie cięższe.
Dźwignie
Na lądzie pokonywanie oporu powietrza, nie jest znaczącym obciążeniem przy ruchach wykonywanych wyprostowanymi kończynami, w wodzie pokonanie sił oporu, gęstości wody powoduje znaczne przyłożenie dużo większych sił a na ich pokonanie pożytkowana jest dużo większa energia.
Regulacja intensywności ćwiczeń
- Zwiększanie prędkości ruchu
- Zwiększanie powierzchni wiosłujących, trzymanie sztywno nadgarstków
- Rozpostarcie ramion i nóg zachowując minimalne zgięcia w stawach kolanowych i łokciowych
- Maksymalne wykorzystanie ruchowości w stawach (zwiększając obszerność i zakres ruchu).
- Pokonywanie mikrofal wytworzonych w poprzednich ruchach
- Dostosowanie głębokości do swoich możliwości panowania nad danym ćwiczeniem
- Wykorzystanie dostępnego sprzętu zwiększającego obciążenie
- Wydłużenie czasu ćwiczenia
Z uwagi na gęstość środowiska wodnego, znikome jest ryzyko narażenia aparatu ruchowego na urazy. Dlatego ćwiczenia w wodzie są bardzo użyteczne w rehabilitacji pourazowej i innych dysfunkcjach ruchowych.
Fizjologiczne aspekty wykonywania ćwiczeń w wodzie
- Poprawa krążenia
- Poprawa pracy serca
- Zwiększenie wydolności płuc
- Zwiększenie metabolizmu
- Obniżenie ciśnienia krwi
- Obniżenie wrażliwości zakończeń nerwowych
Efekty terapeutyczne
- Relaksacja
- Obniżenie progu bólu
- Poszerzenie zakresu ruchu
- Poprawa siły i wytrzymałości
- Wzrost sprawności sercowo-naczyniowej
- Lepsze samopoczucie
- Idealne dla ciężarnych
Przeciwwskazania
- Dysfunkcje oddechowe
- Choroby układu moczowo-płciowego
- Nadciśnienie
- Niedociśnienie
- Choroby zakaźne
- Alergie
- Rany
Bezpieczeństwo na miejscu prowadzonych zajęć
- Dobrze oświetlona szatnia
- Suche podłogi
- Antypoślizgowe nawierzchnie w basenie i na podłogach
- Czysta woda
- Normowane chemikalia odkażające
- Odpowiednia temperatura wody i otoczenia
- Dostosowanie nagłośnienia do akustyki
- Znaki oznajmiające o konieczności kąpieli przed i po zajęciach
- Dbanie o higienę sprzętu używanego do ćwiczeń
Sprzęt sportowy niezbędny do prowadzenia zajęć
- Deska
- Makarony i łączniki
- Pasy wypornościowe
- Rękawiczki poprawiające opór w wodzie
Prowadzący
Instruktor posiadający uprawnienia fitness poparte praktyką zawodową.
Opracowanie:
Wpisy (RSS)
Wszystkim paniom polecam te znakomicie prowadzone przez pana Roberta ćwiczenia. Uczęszczam na zajęcia od dwóch miesięcy i udało mi się już zrzucić 6 kg. Zajęcia są bardzo dynamiczne. Po pół godzinie tak intensywnego ruchu jest jeszcze czas na relaks. Długo poszukiwałam odpowiednich zajęć dla siebie i taka forma ruchu jest dla mnie idealna. Z gimnastyki wychodzę zmęczona, ale i odstresowana. Myślę,że na to wszystko wpływa miła atmosfera zajęć.